Samen sterk met verwijzers

Santé Partners en Stichting Pulse hebben samen met het St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein een succesvolle pilot uitgevoerd voor extra ondersteuning van mantelzorgers. Sinds begin dit jaar kunnen mantelzorgers vier ochtenden per week terecht bij het Mantelzorgsteunpunt in het ziekenhuis. De pilot laat zien dat mantelzorgers hiermee eerder worden bereikt en beter worden ondersteund, wat bijdraagt aan hun welzijn én aan een stabielere thuissituatie voor patiënten.Tijdige steun op het juiste momentSteeds meer mensen krijgen te maken met mantelzorg. Door vergrijzing en het langer thuis wonen van kwetsbare mensen neemt de druk op naasten toe. Veel mantelzorgers herkennen zichzelf echter niet als zodanig en vragen vaak pas hulp als de belasting te groot wordt. Dit kan leiden tot fysieke en mentale klachten en soms zelfs tot uitval. Tegelijkertijd blijkt dat patiënten vaker of langer in het ziekenhuis verblijven wanneer de thuissituatie onder druk staat.Juist in het ziekenhuis ontstaat het moment waarop naasten mantelzorger worden. Daarom bundelden Santé Partners en Pulse hun krachten met het St. Antonius Ziekenhuis. Het doel: mantelzorgers vroegtijdig in beeld krijgen en hen passende ondersteuning bieden.Luisterend oor en praktische hulpBij het Mantelzorgsteunpunt kunnen mantelzorgers binnenlopen voor een gesprek, advies of informatie. Soms is een luisterend oor voldoende. Mantelzorgers geven aan zich gezien en gehoord te voelen: “Fijn dat jullie er zijn” en “Eindelijk iemand die echt naar mij luistert”.In ongeveer de helft van de gesprekken gaat het om een preventieve hulpvraag. Door informatie en uitleg krijgen mantelzorgers inzicht in mogelijke ondersteuning in de thuissituatie. In de andere helft van de gevallen is sprake van acute of complexe situaties. Dan blijkt vaak dat langdurige ondersteuning nodig is. Mantelzorgers uit Nieuwegein en IJsselstein worden hierbij direct geholpen door de betrokken organisaties. Mantelzorgers uit andere gemeenten worden warm overgedragen aan passende lokale ondersteuning.Samenwerking met zorgprofessionalsEen belangrijk onderdeel van de pilot is de nauwe samenwerking met zorgprofessionals in het ziekenhuis. Medewerkers van het Mantelzorgpunt zijn zichtbaar op de afdelingen, sluiten aan bij overlegmomenten en verzorgen klinische lessen. Zo groeit de aandacht voor mantelzorgers en leren professionals signalen van overbelasting eerder herkennen.De reacties zijn positief. Zorgprofessionals geven aan het waardevol te vinden dat er nu een duidelijke plek is waar zij mantelzorgers naartoe kunnen verwijzen. Dit is ook terug te zien in de resultaten: in de eerste 6 maanden wisten al 165 mantelzorgers het steunpunt te vinden.Vervolg en uitbreiding“De resultaten laten zien dat deze aanpak werkt,” zeggen Vivian Odijk en Kitty Veldhuizen namens de betrokken organisaties. Mantelzorgers worden eerder bereikt en beter ondersteund. Dat is winst voor iedereen. “Op langere termijn is de ambitie om mantelzorgsteunpunten ook in andere ziekenhuizen te realiseren. Want mantelzorgers spelen een cruciale rol in de zorg. Uiteindelijk verdient ieder ziekenhuis een mantelzorgpunt,” aldus Vivian Odijk. 

Wat vraagt het om echt te luisteren als iemand weinig zegt? Voor leerling-wijkverpleegkundige Jantine van Nunen - Lokhorst (24) is stilte geen leegte, maar een opening. En daar ontstaan vaak de gesprekken die het verschil maken.